Oil sands (Neft qumları) qum, su, gil, və bitum qarışığıdır.Onlar bir neçə ərazidə, o cümlədən, Venesuella, ABŞ, Rusiya və Kanada da tapılmışdır.oil_sands_infographic

“Oil sands” qum, su, gil və bitum qarışığıdır.Bitum mayeləşmədən və qızmadan axmayan və yaxud nəql olunmayan çox ağır və qatı neftdir.10°C/50°F – də bitum xokkey topu (diski) kimi bərkdir.Bəzi bitumlar səthin 70 metrliyində tapılmışdır, lakin bitumların əksəriyyəti yerin dərinliklərindədir.

Bitum otaq temperaturunda çox özlüdür və doşabı xatırladır.Müalicə metodlarının müxtəlifliyi hal-hazırda mövcud olan “oil sands” məhsulları ilə bağlıdır və bununla əlaqədar olaraq, yeni metodlar təcrübə olunmuş, daha çox tədqiqat işləri aparılmış və yeni texnologiya inkişaf etmişdir.

755x370__images_pics_gilsonite-bitumen%d0%b1%d0%b5%d0%b7-%d0%bd%d0%b0%d0%b7%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8f

    “Oil sands” dünyada bir neçə yerdə məsələn, Venesuella, ABŞ və Rusiyada tapıla bilər, lakin Albertada olan Atabaska yatağı ən böyük, inkişaf etmiş və qabaqcıl texnoloji istehsal prosesi istifadə edən oil sands (neft qumları) yatağıdır.

screenshot_2016-09-25-18-16-00-1

Albertanın “oil sands”  yerin 142.000 km2 dərinliyindədir.Yalnız, o torpaqların təxminən 3% yaxud 4800 km2-də “oil sands” mədən üsulu ilə çıxarıla bilər.Qalan 97% “oil sands” ehtiyatının ərazi səthləri yalnız qazma metodu ilə bərpa olunur ki, bu da ən az torpaq səthi pozulması tələb edir.904 km2 oil sands  ərazisi fəal minalıdır və həmin ərazi Calgary şəhərindən biraz böyükdür.

     Oil sands (Neft qumları) yoxsa Tar sands (Qatran qumları) ?

Syncrude Oil Operations in Alberta Tar Sands

Tarixən, “oil sands”  səhvən tar sands (qatran qumları) kimi istinad edilirdi və köhnəlmiş və əsasən səmərəsiz təcrübəyə görə, onlar dam və səki qatranı kimi istifadə olunurdu (oil sands  gələcəkdə çətin ki, bu məqsədlər üçün yararlı olacaq).Baxmayaraq ki, onların görünüşü nəzərəçarpacaq dərəcədə eynidir, lakin qatran və neft qumları müxtəlifdir; “oil sands” təbii olaraq meydana gələn neft-kimya məhsulu, “tar” isə karbohidrogenlərin destruktiv emalının son tullantı məhsulu olan, sintetik istehsal olunan maddədir.Bundan başqa, onlar tamamilə müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur:oil sand  neft emal etmək üçün, nəticədə yanacaq kimi istifadə oluna bilər, ancaq “tar” istifadə oluna bilmir və tarixən  seal wood (möhür ağacı) və nəmə qarşı ip kimi istifadə olunmuşdur. Source:Alberta Energy